Мэдээлэл

author

Гэрэлмаа Гөрөөчингийн.

ШУА-ХЗХ-гийн Хэрэглээний хэл шинжлэлийн салбарын ЭШТА, Хэл шинжлэлийн ухааны доктор (Ph.D), дэд профессор

Хэл шинжлэл
Намтар

1972 онд Дорноговь аймгийн Хөвсгөл суманд төрсөн.

1981-1990 онд Нийслэлийн Баянзүрх дүүргийн 10 жилийн 21-р дунд сургууль;

1990-1994 онд УБИС-ийг хэл, уран зохиолын багш мэргэжлээр төгссөн.

2003 онд БНХАУ-ын  Нийгмийн шинжлэх ухааны хүрээлэнд мэргэжил дээшлүүлсэн.

Ажлын туршлага:

1994-1997 онд Монгол хэл бичгийн дээд сургуульд багш;

1997 оны 11 сараас Хэл зохиолын хүрээлэнд эрдэм шинжилгээний дэд ажилтан, салбарын эрхлэгч, ахлах ажилтнаар  ажиллаж байна.

Эрдмийн зэрэг, цол:

1996 онд Арга зүйч багш;

1997 онд “Монгол манж хэлний ижил үгийн авиа зүйн харьцуулал” сэдвээр магистр;

2004 онд “Орчин цагийн монгол хэлний хэлний нийлэмж нэр томьёоны бүтэц утга зүйн судалгаа” (ЭШ-ний удирдагч Л.Болд) сэдвээр Хэл шинжлэлийн ухааны доктор (Ph.D)-ын зэрэг хамгаалсан.

2017 онд дэд профессор цол хүртсэн.

Шагнал, урамшуулал:

2001 онд Тэргүүний сэхээтэн залуу алтан медаль;

2011 онд Боловсролын болон Хөдөлмөрийн яамны хүндэт жуух бичиг;

2015 онд Шинжлэх ухааны тэргүүний ажилтан;

2019 онд Хөдөлмөрийн хүндэт медаль;

2023 онд “Алтан гадас одон”-гоор шагнуулсан.

Урилгын профессороор ажилласан эсэх:

2002 онд БНХАУ-ӨМНШУХ-нд ажиллаж байсан.

Төсөлд оролцсон байдал:

Гадаадын монголч эрдэмтэй хамтран ажиллаж  ХБНГУ-ын эрдэмтэн О.Корффын удирдлагаар “Хааны зохиосон Манж үсгээр хавсарсан 5 хэлний толь” бичгийг 2013 онд хэвлүүлэхэд 9 орны эрдэмтдийн багт оролцож, монгол кирил бичгийг Латекс программын орчинд боловсруулалцсан бол 2020 онд汉蒙新词语诠释词典(第二版) 内蒙古人民出版社喝    松布尔巴图、哈斯图雅日勒. Хятад монгол шинэ үгийн  тайлбар толь” (Хөх хот, АХХ., 1396х) томоохон бүтээлийг БНХАУ-ын эрдэмтэдтэй хамтран  хэвлүүлсэн нь  хоёр төслийн үр дүн нь байв.

Судалгааны чиглэл:

Монгол хэлний үгийн сан судлал: нэр томьёо, толь бичгийн судлал; үсэг бичиг; хэрэглээний хэл шинжлэл, нийгэм хэл шинжлэлийн чиглэлээр судалгаа хийдэг.

Бүтээлийн жагсаалт

Нэг сэдэвт бүтээл:

1. Гэрэлмаа, Г. (2004). Орчин цагийн монгол хэлний нийлэмж нэр  томьёоны бүтэц-утга зүйн судалгаа. Доктор (Ph.D)-ын зэрэг горилсон зохиол. Уб., 140 тал. ЭШ-ний удирдагч ак.Л.Болд.

2. Гэрэлмаа, Г. (2005). Breif catalogue of oirat manuscripts kept by institute of language and literature  Хэл зохиолын хүрээлэнд хадгалагдаж буй тод номын товч бүртгэл. Редактор Л.Болд, Ub., 270p. 

3. Гэрэлмаа, Г. (2012). Хэрэглээний хэл шинжлэл. Редактор Э.Пүрэвжав. Уб., Сансудай. 167 тал. 

4. Гэрэлмаа, Г. (2013). Auf kaiserlichen Befehl erstelltes Worterbuch des Manjurischen   in Funf Sprachan.   2 teil, Oliver Corf, Dorjpalam Dorj, Guruuchin Gerelmaa,  Byambajav Towshintogs, Xienyan Li u.a  Harrassowits Verlag.  Wiesbaden. 1110 p. Хааны бичсэн таван зүйлийн үсгээр хавсарсан манж үгийн толь. Герман хадмал.

5. Гэрэлмаа, Г. (2016). Qereglegen-ȕ kele sinjilel. Найруулагч Нарс. Нэг сэдэвт бүтээл монгол бичгээр, Köke qotа., АХХ., 276 тал.

6. Гэрэлмаа, Г. (2019). Монгол хэлний хоршоо үгийн толь.  (А,В,Г,Д,Е,Ё,Ж үсгийн зохиогч), Редактор Ц.Өнөрбаян. Уб., Бемби сан. 859 тал. ISBN 978 99978 97176 

7. Гэрэлмаа, Г. (2020). Монгол хэлний нэр томьёо бүтэх  нийлэг болон задлаг хэв шинж. Редактор Л.Болд.  нэг сэдэвт бүтээл. Уб., Соёмбо принтинг. 248 тал. ISBN 9789919236137.

8Гэрэлмаа, Г. (2023). Хэлний хэрэглээг эргэцүүлэхүй. Редактор Г.Цогзолмаа. Уб., 185 тал.

 

Хамтын бүтээл:

1. Гэрэлмаа, Г. ба бусад (2003). Үгийн учир.  хамтын. I,  ормол үгийн бэсрэг толь Уб., 10хх, -Бемби сан.

2. Гэрэлмаа, Г., Пүрэвжав, Н. (2006). Үгийн учир. II, ормол үгийн бэсрэг толь. Уб., 10хх 

3. Гэрэлмаа, Г. ба бусад (2013). Үгийн учир. III, ормол үгийн бэсрэг толь. Уб., 10хх 

4. Гэрэлмаа, Г., Шинэбаяр, О., Мөнхцэцэг, Н., Бат-Эрдэнэ, С. (2014). Монгол нэр томьёо судлалын товчоон. Уб., Соёмбо принтинг. 158 тал. ISBN 9789996229589  

5. Шинэбаяр, О., Гэрэлмаа, Г., Мөнхцэцэг, Н., Бат-Эрдэнэ, С. (2015). Эх хэлний ирээдүй судлал. хамтын бүтээл Уб., Соёмбо принтинг. 74 тал. ISBN 978999734882.  

6. Гэрэлмаа, Г., Хатанбаатар, Н. (2014). Монголын төр, шашны нэрт зүтгэлтэн, ерөнхий сайд Жалханз хутагт Дамдинбазар. Нэгдүгээр хэсэг. Баримт ба захидал. Уб., 260 тал.   

7. Гэрэлмаа, Г., Баярмаа, Г. (2017). Мэдээлэл холбооны технологийн нэр томьёоны бүтэц-хэлбэрийн судалгаа. Уб., 137 тал. 

8. Сүмбэрбат, Хастуяа, Гэрэлмаа, Г. (2020). 汉蒙新词语诠释词(第二版内蒙古人民出版社喝    松布尔巴图、哈斯图 日勒.  Хятад монгол шинэ үгийн тайлбар толь. Хөх хот, АХХ., 1396 тал.

9Монгол хэл судлалын түүх. Монгол хэлний үгийн сан, найруулга судлал. хамтын бүтээл. 3-р  боть. Уб., 344х, Соёмбо принтинг. ISBN 9789919 504175,  

10. Алимаа, А., Болормаа, Д., Боролзой, Д., Гэрэлмаа, Г., Мөнхбат, Ё., Очирцэнд, М., Пүрэвжав, Э., Сумьяа, Д., Ууганбаатар, Ж., Энхжаргал, С. (2021). Хэл зохиолын хүрээлэн-100 жил, 100-үйл явдал, 100-эрдэмтэн, 100-зураг. Редактор Э.Пүрэвжав. Уб., Соёмбо принтинг. 360 тал.

11Монгол хэл судлал. 15 боть бүтээлийн 3-р боть, 10 р ботид хамтын зохиогчоор.Уб., 2022 он 

12. Үгийн учир IY, хамтын бүтээл.  ормол үгийн бэсрэг толь Уб., 2023, 180 тал.


Эрдэм шинжилгээний өгүүлэл: 

1. Гэрэлмаа, Г., Мөнхсайхан, С. (1998). Зая бандида Намхайжамц болон тод үсгийн судлалаар гарсан эрдэм шинжилгээний бүтээлийн ном зүй. –“Тод үсэг судлалын зарим асуудал”, Уб., 162-171-р талд.

2. Гэрэлмаа, Г. (1999). Дагаврын аргаар бүтсэн зарим нэр томьёоны тухайд. –“Нэр  томьёо судлал”. №2,  Уб., 82-91-р талд.

3. Гэрэлмаа, Г. (2000). Нэр  томьёо тогтооход хуучин үгийг ашиглах нь. –“Нэр  томьёо судлал”. №3,  Уб., 82-91-р талд.

4. Гэрэлмаа, Г. (2001). Нэр  томьёог хураангуйлж оновчтой болгох нь.  –“Нэр  томьёо судлал”. №4,  Уб., 92-98-р талд.

5. Гэрэлмаа, Г. (2001). Нэр  томьёо тогтооход –лт дагаврын оролцоо. – “Монгол хэл шинжлэл”. YI(XXYIII) боть, 8-р дэвтэр. Уб., 155-169-р талд. 

6. Гэрэлмаа, Г. (2002). Монгол хэлний хоршоо үгийн нэр томьёоны үүрэг. –“Монгол хэл шинжлэл”. YII(XXIX) боть, 5-р дэвтэр. Уб., 49-58-р талд. 

7. Гэрэлмаа, Г., Адьяа, О. (2003). Аж ахуйн нэгж албан байгууллагын нэр хаягийг цэгцэлье. –“Хаяг реклам нь нийслэл хотын соёлын чухал хэсэг мөн”. Уб., 29-37-р талд. 

8. Гэрэлмаа, Г. (2004). Байгалийн шинжлэл /I,II,III/-д хэл шинжлэлийн үүднээс хийсэн ажиглалт. –“Нэр  томьёо судлал”. N6, Уб., 77-82-р талд.

9. Гэрэлмаа, Г. (2005). Байгалийн ухааны нэр  томьёог бүтээхэд дагавар  хэрэглэх арга зүй. –“Нэр  томьёо судлал”. N7, Уб., 93-98-р талд. 

10. Гэрэлмаа, Г. (2006). Эрдэм шинжилгээний найруулга дахь, нэр  томьёоны оролцоо, давтамж. –“Хэлний соёлын тулгамдсан асуудал”. Шинжлэх ухааны хэл найруулга №2. Уб., 125-132-р талд.

11. Гэрэлмаа, Г. (2006). Нэр  томьёоны утгыг цагийн харьцаанд судлах нь. -“Нэр  томьёо судлал”. №8, Уб., 35-53-р талд.

12. Гэрэлмаа, Г. (2006). Зээллэг нэр  томьёоны тухай. -“МНТ зохиолын гадаад орчуулгын асуудалд”. ЭШ-ний хурлын эмхэтгэл,  Уб., 78-83-р талд.

13. Гэрэлмаа, Г. (2007). Авиа зүйн аргаар нэр  томьёо тогтоох боломжийн тухайд. –“Нэр  томьёо судлал”. №9 Уб., 35-41-р талд. 

14. Гэрэлмаа, Г. (2007). Монгол хэлний товчилсон үгийн бүтэц, хэрэглээ. –“Нийгмийн шинжлэх ухааны залуу эрдэмтдийн Хүрэлтогоот-2007” илтгэлийн эмхэтгэл. Уб., 28-32-р талд.  

15. Гэрэлмаа, Г. (2007). Regarding the European words in Mongolian language since 1990’s. –“Statehood of Nomads: History and tradition” Ub., р.125-127 

16. Гэрэлмаа, Г. (2009). Хэрэглээний хэл шинжлэлийн судлагдахуун. –“Нэр томьёо судлал”. №11, Уб., 97-103-р талд. 

17. Гэрэлмаа, Г. (2009). Нэр томьёоны зарим асуудалд. –“Хавсарга хэл шинжлэл”. ШУТИС-ийн ХБС-ийн  ЭШБ, №1. Уб., 70-79-р талд.

18. Гэрэлмаа, Г. (2010). Орчин үеийн нэр томьёоны тогтолцооны тухайд. –“Хавсарга хэл шинжлэл”. ШУТИС-ийн ХБС-ийн ЭШБ, №1, Уб., 10-15-р талд.

19. Гэрэлмаа, Г. (2011). Мэдээлэл холбооны нэр  томьёог оноосон туршлага, арга зүйн асуудалд. –“Нэр  томьёо судлал”. № 12-13, Уб., 17-24-р талд.   

20. Гэрэлмаа, Г., Энхжаргал, С., Ганбаатар, Ж. (2011). Албан бичгийн найруулгын үгийн сангийн хувирал, өөрчлөлт. -“Хэлний соёлын тулгамдсан асуудлууд”. №4, Уб., 88-99-р талд. 

21. Гэрэлмаа, Г. (2012). Нэр  томьёог нийгмийн бүлгүүд хэрэглэх нь. –“Нэр томьёо судлал”. №14, Уб., 14-19-р талд.

22. Гэрэлмаа, Г. (2013). Орчин үе ба нэр томьёоны толь. –“Хэл зохиол судлал”. 6 (38) боть, 6-р дэвтэр, Уб., 57-68-р талд.

23. Гэрэлмаа, Г. (2013). Уул уурхайн нэр томьёог оноож ирсэн туршлага. –“Нэр томьёо судлал”. №15, Уб., 4-16-р талд.  

24. Гэрэлмаа, Г. (2014). Нэр томьёоны хэрэглээг нийгэм хэл шинжлэлийн аргаар судлах нь. –“The Characteristics of Science and Cultural Interaction in East Asia(2)”. Ub,. 2014.08.06, 118-124-р талд.

25. Гэрэлмаа, Г. (2014). Орчин цагийн монгол нэр томьёоны хөгжлийн асуудал. –“Монгол хэл бичиг”  №12, Хөх хот. 30-42-р талд.  

26. Гэрэлмаа, Г. (2014). Нэр томьёог боловсруулах хэл шинжлэлийн үндэс. –“Монгол нэр томьёо судлал-90” ОУЭШХ-ийн эмхэтгэл, Уб., 27-32-р талд. 

27. Гэрэлмаа, Г. (2015).  “Дархан” засаг захиргааны нэгжийн нэршил, нэр томьёог цэгцлэх асуудалд.  -“Дархан судлал-2015” ЭШХ-ийн илтгэлийн эмхэтгэл., Дархан, 125-130-р талд. 

28. Гэрэлмаа, Г. (2015). Монгол хэлний –гч дагаврын шинэ нэр томьёо бүтээх өвөрмөц онцлог.  –“Proceedings of the Chinese Fourth International Symposium on Mongolian Studies”.  Хөх хот, 278-284-р талд. 

29. “Говь” хэмээх нэрийн тухай. –“Монголын газрын зураг, газрын нэр судлал” ОУЭШХ-ийн эмхэтгэл.  Уб., 2015, х.65-69 

30. Гэрэлмаа, Г. (2015). Жангар туулийн дахь улаан өнгөний үндсэн ба бэлгэдэлт утга.  -“Монголоведение в начале ХХ1 века: Современное состояние и переспективы развития” /Материалы Международной научной конференции, посвященной 100 –летию Б.Х.Тодаевой /г.Элиста, 23-26 апреля 2015г/ Часть.1, Элиста,  с.100-103  

31. Гэрэлмаа, Г. (2016). Oсобенности аффиксального образования новых терминов от сложных слов в монгольском языке, -“Актуальные проблемы монголоведения: Ц.Б.Цыдендамбаев-выдающийся монголовед.  Вып.5,  Улан-Удэ, Изд. БНЦ СО РАН, с.103-111 

32. Гэрэлмаа, Г. (2016). Тэмдэг нэр бүтэх дагаврын нэр томьёоны үүрэг. –“Хэрэглээний хэл шинжлэл” I (16), Уб., 7-15-р талд.

33. Гэрэлмаа, Г. (2016). Ургамлын нэрийг монголчлох ухаан сийлсэн эрдэмтэн.  -Хэрэглээний хэл шинжлэл. I (16), Уб., 155-159-р талд.

34. Гэрэлмаа, Г. (2017.08.25-26). Монгол нэр томьёог танин мэдэхүйн хэл шинжлэлийн үүднээс судлах нь (шувууны нэрийн жишээн дээр).  -ӨМӨЗО-ны Улаан хад ДС.

35. Гэрэлмаа, Г. (2016). Монгол нэр томьёог бүтээлцсэн эрдэмтэн-Балданы Содном. –“Монгол хэл бичиг”, №3, Хөх хот. 60-64-р талд.

36. Гэрэлмаа, Г. (2016). Академич Х.Сампилдэндэвийн эх хэлний бодлогод оруулсан хувь нэмэр. –“Академич Х.Сампилдэндэв дурсгалын түүвэр”. Уб., 183-188-р талд. 

37. Гэрэлмаа, Г. (2017). Техникийн ухааны нэр томьёо бүтээх дагаврын онцлог. –“Хэрэглээний хэл шинжлэл”. II, Редактор Д.Төмөртогоо. Уб, 23-33-р талд.

38. Гэрэлмаа, Г. (2017). О необходимости создания терминологической базы данных. – “Сетевое востоковедение. Образование, наука, культура. Материалы международной научной конференции. 7-10 декабря, Элиста, с.87-90 

39. Гэрэлмаа, Г. (2018). Some Mongolian term-forming suffixes: Frequency of use and application [Частотност

Бүтээлийн жагсаалт
Видео сан

    Видео оруулаагүй байна