МУБИС-НХУС-ийн Монгол хэлний тэнхимийн багш, Хэл шинжлэлийн ухааны доктор (Ph.D)
1977 оны 4 дүгээр сарын 27-нд Хэнтий аймгийн
Жаргалтхаан суманд төрсөн.
1994 онд Хэнтий аймгийн 1
дүгээр 10 жилийн сургууль;
2005 онд УБИС-ийн Монгол
судлалын сургуулийн монгол англи хэлний багш;
2006-2008 онд Швед улсад
хэлний курс;
2008-2010 онд МУБИС-ийн
БУТ-д магистрантур;
2011-2016 онд МУБИС-ийн
докторантурыг тус тус төгссөн.
2005 онд Хэл шинжээч дээд
сургуульд монгол хэлний багш;
2009 онд МУБИС-ийн МоСС-д сургалтын албаны мэргэжилтэн;
2012 оноос МУБИС-ийн
НХУС-ийн Монгол хэлний тэнхимд багшаар ажиллаж байна.
2010 онд “Монгол
хэлний үндэсний онцлогтой үг хэллэг, түүгээр дамжуулан суралцагчдын боловсрол,
хүмүүжилд нөлөөлөх нөлөөллийг судлах нь” сэдвээр магистр;
2016 онд “Монгол
хэлний хоршоо үгийн бүтэц, утгын судалгаа” (ЭШ-ний удирдагч доктор (Sc.D),
профессор Ц.Өнөрбаян; доктор (Ph.D), дэд профессор Г.Цэцэгдарь) сэдвээр Хэл
шинжлэлийн ухааны доктор (Ph.D)-ын зэрэг хамгаалсан.
2022 онд Боловсролын
тэргүүний ажилтан тэмдгээр шагнуулсан.
2022 онд ХБНГУ-ийн Бохум хотын Рүүр их сургуульд зочин судлаачаар ажилласан.
Эрдэм
шинжилгээний судалгаанд тулгуурлаж 30 гаруй ЭШӨ, 20 гаруй илтгэл бичиж, 20 орчим
бакалаврын диплом, 10 гаруй магистрын диплом удирдаж, 1 докторын судалгааны
ажилд хамтарсан удирдагчаар ажилласан.
Бохум
хотын Рүүр их сургуульд зочин судлаачаар ажилласан. /2022/
International
Journal Language and Linguistic, Science PG. сэтгүүлийн шүүмжлэгч. 2023-
ЕБС-ийн төгсөгчдөөс авах анхны монгол хэл бичгийн
шалгалтын арга зүй боловсруулах, тест зохиох төслийн гүйцэтгэгчээр ажилласан. БСШУЯ.
2012-2013.
“Антоон Мостаэрт” ОУМС-ын
төвийн төслийн гүйцэтгэгчээр ажилласан. Монгол хэлний хоршоо
үгийн толь бичиг хийх. 2012-2018.
ОХУ, ШУА хамтарсан "Монгол хэлнүүдийн бүтцийг
тодорхойлох нэгдсэн загвар" үндсэн гүйцэтгэгчээр ажиллав. 2019-2023.
ШУА-ийн математик, тоон технологийн хүрээлэнгийн гүн
сургалтад суурилсан монголоос хятад руу аман яриа орчуулах түлхүүр
технологиудын судалгаа” төслийн гүйцэтгэгчээр ажилласан. 2019-2021.
Монголын түүх, хэл соёл БСШУЯ, МУБИС-ийн МСТ-ийн төслийн
гүйцэтгэгчээр ажилласан. 2018-2019.
“С.Эрдэнийн зохиолын үгийн сангийн толь” бичих төсөл
МУБИС-ийн дотоод төсөлд удирдагчаар ажиллав.
2019-2021.
“Соёлын салбарын албан хаагчдад зориулсан үндэсний
бичгийн жишиг хөтөлбөр боловсруулах”
соёлын яамны захиалгат төсөл. 2020 – 2021.
“СӨБ-ын
хүүхдийн үгийн санг тодорхойлох” (2-5 насны хүүхдийн зохиолын хүрээнд)
МУ-ын
Соёлын
яамны захиалгат төсөл. 2020 – 2021.
“БАБ-ын
хүүхдийн үгийн санг тодорхойлох” (6-12 насны хүүхдийн зохиолын хүрээнд)
МУ-ын
Соёлын
яамны захиалгат төсөл. 2021 – 2023.
“Эх
хэлээрээ зөв сайхан бичиж сурах чадвар эзэмшүүлэх контент бүтээх төсөлт
ажил” МУ-ын Соёлын яамны захиалгат
төсөл. 2023.
Сарангэрэл, Р. (2016).
Монгол хэлний хоршоо үгийн бүтэц, утгын судалгаа. Докторын дис.- УБ.
Сарангэрэл, Р. (2018).
Монгол хэлний хоршоо үгийн бүтэц, утга. УБ.: Бэмби сан,– 126 тал. MONOGRAPH
SERIES. VOLUME 9. АММСТ. ISBN 978-99978-971-4-5
Бирталан Агнеш,
Өнөрбаян, Ц., Оюунтунгалаг, А., Раакош Атилла, Сарангэрэл, Р. (2016). Чингис хааны цагаан сэтгэлт ард түмэн. УБ., 269
тал. ISBN: 978-99973-943-9-2
Гэрэлмаа, Г.,
Ганболд, Д., Пүрэвсүрэн, Т., Сарангэрэл, Р. (2019). Монгол хэлний хоршоо үгийн толь. Редактор
Ц.Өнөрбаян. УБ., -859 тал. ISBN: 978-99978-971-7-6
Сарангэрэл, Р.,
Бямбацэцэг, Ч., Эрдэнэчимэг, Л. (2020). Эх хэлний хэрэглээ соёл. УБ., Арвай бархан. -179 тал.
ISBN: 978-99973-74-64-6
Өнөрбаян, Ц.,
Цэндээ, Ю., Цэрэнчимэд, Л., Батзаяа, Б., Сарангэрэл, Р. (2020). Монгол хэлний аялгуу судлал. УБ., Хаан Үсэг. 184
тал. ISBN 978-9919-23-271-9.
Сарангэрэл, Р.,
Солонго, Д. (2020). Хотон аман аялгуу. УБ., -155
тал. ISBN: 978-99978-977-1-8
Сарангэрэл, Р. (2020).
Орчин цагийн монгол хэл I. /МУБИС-НХУС-МХТ-ийн хамтын бүтээл/, Редактор
Ц.Өнөрбаян, А.Цог-Очир, Ш.Баттөгс. УБ., -200 тал. ISBN: 99929-81-23-7
Соронзон, Д., Сарангэрэл,
Р. (2020). Монгол хэлний өвөрмөц
хэлцийн утга хэрэглээ. УБ., Арвай бархан, 181 тал.
Пүрэвсүрэн, Т.,
Сарангэрэл, Р. (2021). С.Эрдэнийн зохиолын хэлний
толь бичиг I. Редактор Ц.Өнөрбаян, Л.Болд. УБ.: Арвай бархан, 723 тал. ISBN
978-9919-25-241-0.
Пүрэвсүрэн, Т.,
Сарангэрэл, Р. (2021). С.Эрдэнийн зохиолын хэлний
толь бичиг II. Редактор Ц.Өнөрбаян, Л.Болд. УБ.: Арвай бархан, 739 тал. ISBN
978-9919-25-241-0.
Ганболд, Д., Сарангэрэл,
Р., Өлзийсүрэн, М. (2022). Монгол
хэлний авиа үсгийн ангиллыг тодруулагч уг. УБ., Соёмбо принтинг.
Сарангэрэл, Р. (2014). Монголын
нууц товчоон дахь зэрэгцсэн нийлмэл үгийн утга бүтцийн зарим онцлог. БНХАУ. ӨМӨЗО. Хөх хот. Багшийн хөгжил сэтгүүл.
Сарангэрэл, Р. (2014). XIII-XIV
зууны уйгаржин монгол бичгийн дурсгал дахь хоршоо үгийн утга бүтцийн зарим
онцлог. МУБИС. МоСС. Монгол судлал. ЭШБ. №16/51/.
Сарангэрэл, Р. (2015). Монгол
хэлний хоршоо үгийг тойрсон зарим асуудалд. Зүүн Азийн Улс Үндэстний Соёлын
Харилцааны Асуудлууд сэтгүүл.
Сарангэрэл, Р. (2014). Монгол
хэлний хоршоо үгийн байр, сэлгэх боломж. МУБИС.
МоСС. Монгол судлал. ЭШБ. №17/52/ Уб.,
ISBN 978-99973-44-52-6.
Сарангэрэл, Р. (2015). Монгол
хэлний хоршоо үгэнд холбогдох зарим асуудал. МУБИС.
НХУС. Эрдэм шинжилгээний бичиг №01. Уб., ISBN 976-99962-976-7-0.
Сарангэрэл, Р. (2015). Монгол
хэлний хоршоо үгийг танихуйн хэлшинжлэлийн үүднээс тайлбарлах нь. МУБИС. МоСС. Монгол судлал. ЭШБ. №18/53/. №18 (53).
Сарангэрэл, Р. (2015). Монгол
хэлний хоршоо үгийн утга үүргийн харьцаа.
“Антоон Мостаэрт” олон улсын монгол судлалын төвийн “Оюуны хэлхээ” №I (13) ISSN
2072-8085.
Сарангэрэл, Р. (2015). Ойлголтын
харьцаанд тулгуурлаж хоршоо үг бүтэх нь.
“Антоон Мостаэрт” олон улсын монгол судлалын төвийн “Орчин үеийн монголын хэл,
түүх, соёлын судалгаа” YOUNG MONGOLIST
хурлын эмхэтгэл. Volume-3. ISSN 2072-8085.
Сарангэрэл, Р. (2015). The
relational antonym and meaning of compound word. The characteristics of cultural interaction in East
Asia. №4.
Сарангэрэл, Р. (2015). Монгол хэлний хоршоо үгээр илрэх ойлголтын
харьцаа. МУБИС. МоСС. Монгол судлал. ЭШБ. №19/54/ УБ., ISBN 978-99973-44-52-6.
Сарангэрэл, Р. (2016). “Мал”
гэдэг үгтэй хоршоо үгийг танихуйн үүднээс ажиглах нь. МУБИС. МоСС. Монгол судлал.
ЭШБ. №17/52/. УБ.
Сарангэрэл, Р., Сансартуяа, И. (2016). ЕБС төгсөгчдийн зөв бичих чадвар ахиж буй ч монгол
бичгийн мэдлэг суларч байна. “Эх хэл бичиг” №4 /16/.
Сарангэрэл, Р. (2016). 이해 관계를 표현하는 대등 합성어 형성.
Буриад судлалын олон
улсын хурлын эмхэтгэл.
Сарангэрэл, Р. (2017). “МУБИС-ийн
Монгол хэл уран зохиолын багшийн мэргэжлийн оюутны хэв шинж” сэдвээр
МУБИС-ийн хамтарсан багт ажиллаж “Боловсролын сэтгэл зүйн тулгамдсан асуудал,
шийдэл, арга зам” хурлын эмхэтгэлд өгүүлэл хэвлүүлсэн. УБ., ISBN
978-99962-4-495-7 (2)
Сарангэрэл, Р. (2017). Монгол
хэлний уламжлалт хэл зүйд авиаг өгүүлэхийн үүднээс тайлбарласан нь. “Монгол судлалын чуулган” УБ., №23 (58).
Сарангэрэл, Р., Эрдэнэчимэг, Л. (2018). Хэлний хэрэглээг нийгэм хэл шинжлэлийн талаас авч үзэх нь. “Боловсролын нийгэм зүйн тулгамдсан асуудал, шийдэл,
арга зам” хурлын эмхэтгэлд өгүүлэл хэвлүүлсэн. УБ., ISBN 978-99962-4-495-7 (2).
Сарангэрэл, Р., Амаржаргал, Б. (2018). Монгол, герман хэлний хүүхэд залуусын этгээд үг
хэллэгийг харьцуулан үзэх нь. “Монгол судлалын чуулган” УБ., №24 (59).
Сарангэрэл, Р. (2017). Formation
of compound word expressing interests. International Conference
on Traditional Succession and Space Expansion of Literature and Culture. International Conference in Mongolia.
Сарангэрэл, Р. (2017). Монголын
нууц товчоон дахь зэрэгцсэн нийлмэл үгийн утга бүтцийн зарим онцлог. Хятад хэлээр. БНХАУ. 38/1010 ISSN1001-3261
Өнөрбаян, Ц., Сарангэрэл, Р. (2019). “Алдар нэр” хэмээх хоршоо үгээс улбаалсан танихуйн
утга. МУБИС-ийн Лавай ЭШБ. – УБ.: №27 (62) ISSN2410-4507
Сарангэрэл, Р. (2017). Some
feature of structure of and meaning of alliterating words (khorshoo ug) in
Mongolian language: МУБИС-ий НХУС-ийн олон
улсын хурлын эмхэтгэлд.
Жадамба, Н., Цог-Очир, А., Сарангэрэл, Р., Эрдэнэчимэг,
Л. (2019). Амьгүй биеийн амьдрал. МУБИС-ийн Лавай ЭШБ.- УБ.:
-№
Сарангэрэл, Р. (2019). “Үхэл”-ийг
илэрхийлэх өвөрмөц хэлцийг танин мэдэхүйн хэл шинжлэлийн үүднээс судлах нь”.
МУБИС, НХУС Монгол судлалын чуулган ЭШБ.-УБ.:№31(66)
Сарангэрэл, Р. (2019). “Үхэл” -ийг илэрхийлэх өвөрмөц хэлцийг
танин мэдэхүйн хэл шинжлэлийн үүднээс судлах нь. ШУА-ХЗХ. Хэрэглээний хэл
шинжлэл. Боть IV (19), Дэвтэр 1-15.
Сарангэрэл, Р. (2019). Характеристика
звуков речи с точки зрения традиционной грамматики монгольского языка. Orcid.org DOI: 10.22162/2500-1523-2019-1-146-160
Сарангэрэл, Р., Өлзийсүрэн, М., Ганболд, Д. (2019). Монгол хэл зүйн бүтээлүүд
дэх авиа зүйн орчин үеийн ойлголт, нэр томьёоны харьцуулал. МУБИС, НХУС Монгол судлалын чуулган ЭШБ.- №29 (63). Уб.
Сарангэрэл, Р., Өлзийсүрэн, М. (2020). “Эгшиг гийгүүлэгч” хэмээх
ойлголтыг өрнө дахины хэл шинжлэлийн үүднээс харьцуулах нь. МУБИС, НХУС Монгол судлалын чуулган ЭШБ. №30 (64). Уб.
Сарангэрэл, Р. (2019). Алтайн хэлнүүд дэх “aγta , at ” гэх үгийн утга бүтцийн хувьсал.
МУБИС-ийн НХУС-ийн ЭШБ. №09. ISB 978-
99962-976-7-0
Сарангэрэл, Р. (2020). Алтайн
хэлнүүд дэх “aγta,
at” гэх үгийн утга бүтцийн хувьсал. ШУА. ХЗХ. ALTAICA XVI ЭШБ. – УБ.: ISSN 2308-278X.
Сарангэрэл, Р., Пүрэвсүрэн, Г. ().
С.Эрдэнийн өгүүллэгийн үгийн сангийн онцлогийг корпус хэл шинжлэлийн онол арга зүйгээр
судлах нь. МУБИС, НХУС-ийн Монгол
судлалын чуулган ЭШБ.- №30 (65). Уб.
Сарангэрэл, Р., Пүрэвсүрэн, Т. (2022). Монгол хэлний үг задлалын программ зохиоход тулгамдаж
буй үгсийн аймгийн ангиллын асуудлууд. Монгол хэл аялгууны хэл зүйн айн судалгаа
хурлын эмхэтгэлд. - УБ.
Сарангэрэл, Р. (2022). A Corpus based study of word meaning and structure of Mongolian
Language. 4th International Conference Misheel Institute -2022.
Korea.